CIPRIS (CIP Recipe Interface Software)

Reçete Arayüz Yazılımı

CIP Otomasyonu ve Prensipler

Eğer üretim yapılan tesislerde mevcut olan borular, vanalar, tanklar tek tek sökülüp bir lavaboda yıkanabilseydi ne güzel olurdu. Cleaning In Place (CIP) sökülmesi zor veya imkansız olan ekipmanların yerinde temizlenmesine verilen genel addır.

Tanklardan vanalardan ve pompalardan oluşan ve prosesin gövdesini teşkil eden üretim ağına, buhar, su, kostik ve asit gibi hatların ilave edilmesi neticesinde oluşan sistem, hem üretim hattını ve hem de üretim neticesinde kirlenecek olan sistemin temizlenmesine ilişkin donanımları bünyesinde barındıracaktır.

Periyodik üretim yapan ve üretim neticesinde kirlenen hattın temizlenmesine ilişkin donanımların kontrol edilmesini içeren kontrol konsepti CIP Otomasyonu olarak tanımlanmaktadır.

CIP Otomasyonu, temizlenecek sistemin argümanlarının değerlendirilmesi neticesinde birtakım farklılıklar gösterse de, temelde ortak bazı fazların ardışıl olarak icra edilmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir. Bu ardışıl kontrol ifadelerinin bir araya getirilmesi ile Reçete dediğimiz ve otomasyonun kodunu oluşturacak kontrol tabloları oluşacaktır.

Bugün Ardışıl Proses (Batch Process) yapan pek çok üretici, ürünün belli temizlik standartlarına uygun olarak üretilebilmesi için periyodik olarak CIP işlemi yapmaktadır. CIP işlemi ise, formatı standart biçimde ortaya konan reçetelerin çalıştırılması şeklinde yapılmaktadır. Dolayısıyla üreticilerin elinde CIP Reçeteleri hazır biçimde bulunmaktadır.

Elmak Ar-Ge bölümünün geliştirdiği CIPRIS programı, üreticinin elindeki bu reçetelerle ifade edilen CIP kontrol tablolarını bilgisayar sistemine kolayca aktarmak ve bunların derlenmek suretiyle PLC’ye yüklenerek hatasız biçimde çalıştırılması amacıyla geliştirilmiştir.

CIPRIS programı, sadece adım zamanlarının girildiği bir reçete programı değildir. CIPRIS size PLC programında değişiklik yapmadan vana, motor gibi tüm ekipmanların sıralamalarında da değişiklik yapabilme olanağını verir. Yani CIPRIS aslında bir PLC programı yazma tool’udur. CIP Programını, CIPRIS’te çok kolay bir şekilde reçete şeklinde yazar ve istediğiniz gibi icra edilmesi için PLC’ye yüklersiniz.

 

Reçeteler ve Prosesin Gerçekleştirilmesi

CIP Otomasyonunun üzerinde gerçekleştirileceği ekipmanların tanımlarını, ardışıl prosesin fazlarını ve adımlarını içeren tipik bir reçete örnek olarak verilmiştir. (yanda)

Reçetenin ilk sütununda ekipmanların tanımları yapılmış, ikinci sütunda ise kod isimleri verilmiştir. Bu tanımlama sütunlarının ardından, prosesin adımlarını ve bu adımların sürelerini gösteren sütunlar gelmektedir.

CIP Otomasyonunun hangi ekipmanlar kullanılarak gerçekleştirileceğini ve hangi adımlardan oluştuğunu, bu adımların hangi sürelerle icra edileceğini veren CIP Reçetesi, otomasyonun kontrol tablosu niteliğindedir.

Reçetenin çalıştırılması ile kastedilen otomasyon işlemi, tablonun birinci adımından başlanmak suretiyle, ilgili ekipmanlara ilgili çıkışların verilmesi ve adımın tanımlanan süresi kadar beklenildikten sonra  adım süresi dolduğunda, ikinci adımın çıkışlarının verilmesi ve böylece son adıma kadar ilerlenmesidir.

Adımlar arasındaki geçişlerde esas olan paramatre süre olduğu gibi süre tamamlandığında adım atlamayı önleyecek veya hata durumuna götürecek şekilde gerekli görülen adım geçiş şartları da sistemde tanımlanabilecektir.

 

Reçetelerin çıktılarının alınması

Kullanıcı CIPRIS ile oluşturduğu reçeteleri harddiske kaydedebilmekte ve değişik projeler şeklinde gruplayabilmektedir. Ayrıca Projeler şeklinde gruplayabildiği bu reçetelere ilişkin Reçete numarası, Yıkama Programı, vs. gibi birtakım paramatreleri girebilmekte, ve bunları reçetelerle beraber kaydedebilmektedir.

Çıkış tabloları, reçete bilgileri be ekipman tanımlamalarında oluşan reçeteler, Microsoft Excel © programına export edilebilmekte ve Excel (xls) formatı ile kaydedilebilmektedir. (yanda)